1. Đối tượng áp dụng

Từ ngày 1/1/2026, theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, trẻ dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m khi di chuyển bằng ô tô phải được bố trí ngồi và bảo vệ đúng cách. Đây là nhóm trẻ dễ gặp chấn thương nghiêm trọng khi xảy ra va chạm, do đó việc áp dụng thiết bị an toàn trở thành yêu cầu bắt buộc.

2. Vị trí ngồi trên ô tô

Trẻ thuộc nhóm trên không được phép ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, nhằm hạn chế tối đa rủi ro khi xảy ra va chạm phía trước hoặc túi khí bung. Chỉ trong trường hợp xe chỉ có một hàng ghế thì yêu cầu này mới được miễn. Việc bố trí vị trí ngồi phù hợp là yếu tố quan trọng trong đảm bảo an toàn cho trẻ nhỏ.

3. Thiết bị an toàn bắt buộc

Trẻ em phải được bảo vệ bằng ghế an toàn CRS, ghế nâng hoặc đệm nâng, tùy theo chiều cao, cân nặng và độ tuổi. Các thiết bị này giữ vai trò cố định cơ thể trẻ, giảm lực tác động khi xảy ra va chạm và đảm bảo dây đai an toàn nằm đúng vị trí.

Thiết bị an toàn phải đáp ứng đúng tiêu chuẩn kỹ thuật theo QCVN 123:2024/BGTVT, bao gồm yêu cầu về độ chắc chắn, cấu tạo, khả năng chịu lực và thử nghiệm va chạm. Ngoài ra, việc lắp đặt phải đúng hướng dẫn của nhà sản xuất; thiết bị không đạt chuẩn hoặc lắp sai cách đều có thể gây nguy hiểm cho trẻ.

4. Hướng dẫn loại thiết bị theo độ tuổi

Dù nghị định không quy định cụ thể theo độ tuổi, nhưng cơ quan an toàn giao thông đưa ra khuyến nghị giúp phụ huynh chọn thiết bị đúng chuẩn:

• Trẻ dưới 2 tuổi: sử dụng nôi quay lưng về phía sau xe để giảm chấn động lên cổ và cột sống.
• Từ 2–6 tuổi: dùng ghế CRS có dây cố định, có tựa lưng giúp nâng đỡ tốt hơn.
• Từ 6–8 tuổi: có thể chuyển sang ghế nâng (booster) để dây an toàn người lớn đi đúng vị trí.
• Từ 8–10 tuổi: nên dùng đệm nâng để đảm bảo phần dây đai nằm đúng trên vai và ngực trẻ.

Đây là hướng dẫn theo tiêu chuẩn an toàn quốc tế và phù hợp với thể trạng trẻ em Việt Nam.

5. Tiêu chuẩn kỹ thuật của ghế trẻ em

Thiết bị an toàn cho trẻ em phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024/BGTVT, có hiệu lực từ 1/1/2026.

Theo QCVN 123:

• Ghế CRS là tổ hợp ghế, dây đai, khóa, phụ kiện (như nôi, tấm chắn va chạm) phải lắp cố định chắc lên ô tô. 
• Có năm nhóm cân nặng (theo quy chuẩn) để phân loại ghế phù hợp với trẻ: nhóm 0 (dưới 10 kg), nhóm 0+ (dưới 13 kg), nhóm I, II, III theo cân nặng tương ứng.
• Ghế nâng ECRS (booster) có thể tích hợp ISOFIX (tiêu chuẩn i-Size) hoặc loại dành cho xe đặc biệt.
• Quy chuẩn cũng quy định các yêu cầu an toàn: thiết bị không được có cạnh sắc, các bộ phận cứng không làm mòn dây đai, và nếu có tháo/lắp thì thiết kế phải tránh lắp sai hoặc sử dụng sai cách.

6. Xử phạt vi phạm

Tại Điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển phương tiện sẽ bị phạt 800.000 – 1.000.000 đồng nếu:

• Cho trẻ dưới 10 tuổi, dưới 1,35 m ngồi ở ghế trước (hàng ghế của người lái).
• Không trang bị thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ khi ngồi trên xe.

Mức phạt này có mục đích nâng cao ý thức của phụ huynh và giảm thiểu nguy cơ tai nạn cho trẻ.

7. Ý nghĩa và mục đích

Quy định về thiết bị an toàn cho trẻ em là nỗ lực nhằm nâng cao mức độ bảo vệ trẻ khi di chuyển bằng ô tô. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy ghế an toàn trẻ em có thể giảm đến 70% nguy cơ tử vong và chấn thương nghiêm trọng. Việc áp dụng quy định này không chỉ đưa Việt Nam tiệm cận tiêu chuẩn an toàn quốc tế mà còn góp phần thay đổi thói quen của phụ huynh, tạo môi trường giao thông văn minh và an toàn hơn.